Goede voornemens beter volhouden? Wat zegt de wetenschap

4 jan. 2026
Goede voornemens beter volhouden? Wat zegt de wetenschap

Waarom januari niet het moment is voor nieuwe voornemens

Januari voelt voor veel mensen als een nieuw begin.
Een leeg blad.
Een moment waarop alles anders moet.

Goede voornemens worden massaal gemaakt: gezonder leven, meer sporten, meer ontspanning, minder snoepen, minder stress, beter slapen.
En toch verdwijnen ze vaak net zo snel als ze gekomen zijn.

Dat ligt niet aan gebrek aan discipline of motivatie.
De wetenschap laat zien dat het probleem ergens anders zit.

Het idee van een ‘nieuwe start’

Psychologen beschrijven januari als een zogenoemd fresh start moment.
Een symbolisch kantelpunt waarop mensen makkelijker afstand nemen van oud gedrag en hoop voelen op verandering.

Dat verklaart waarom goede voornemens juist nu zo aantrekkelijk zijn: het voelt alsof je opnieuw kunt beginnen.

Maar een mentale reset betekent nog niet dat je lichaam ook klaar is voor actie.

Wat er in je lichaam gebeurt na de feestdagen

De feestdagen zijn voor veel mensen intens.
Meer prikkels.
Minder slaap.
Andere voeding.
Sociale druk.

In januari loopt de agenda alweer vol, terwijl het lichaam nog bezig is met herstellen.
Onderzoek laat zien dat stress, slaaptekort en vermoeidheid het vermogen om nieuwe gewoontes vol te houden sterk verminderen.

Met andere woorden:
je vraagt in januari vaak méér van jezelf, op een moment dat je systeem juist minder veerkrachtig is.

Waarom goede voornemens zo vaak mislukken

Wetenschappelijke studies laten zien dat het grootste deel van de goede voornemens binnen enkele weken wordt losgelaten.
Niet omdat mensen zwak zijn, maar omdat de aanpak vaak niet klopt.

Een paar belangrijke redenen:
doelen zijn te groot of te vaag
✧ verandering leunt te veel op wilskracht
✧ één misstap voelt als falen
✧ de omgeving blijft hetzelfde
✧ motivatie komt van buitenaf

Psychologen noemen dit het alles-of-niets-effect:
als het niet perfect gaat, geven we het helemaal op.

Juist deze strenge houding tegenover jezelf vergroot de kans op uitputting en teleurstelling.

 

Wat volgens de wetenschap wél werkt

Onderzoek laat zien dat gedragsverandering beter lukt wanneer deze:
✧ klein en haalbaar is
✧ aansluit bij intrinsieke motivatie
✧ wordt gekoppeld aan bestaande routines
✧ ruimte laat voor imperfectie

En misschien wel het belangrijkste inzicht: mildheid vergroot de kans op volhouden.

Zelfcompassie blijkt een krachtigere voorspeller van succes dan discipline alleen.
Mensen die zichzelf toestaan om te leren, in plaats van te falen, komen verder.

Januari als maand van afstemming

Misschien is januari daarom geen maand om te forceren, maar om te luisteren.

Om te voelen hoe je lichaam erbij zit.
Wat je energie nodig heeft.
Waar ruimte mag ontstaan.

In plaats van grote voornemens kun je denken aan kleine aandachtspunten:
✧ meer rustmomenten
✧ zachter omgaan met jezelf
✧ je slaap ondersteunen
✧ bewust kiezen waar je je energie aan geeft

Niet om iets te bereiken, maar om weer in contact te komen met je eigen behoeften.

Van moeten naar mogen

Verandering hoeft niet te beginnen met een strak plan.
Soms begint het met vertraging.

Met ruimte maken.
Met voelen wat klopt.

Vanuit die bedding ontstaan vanzelf bewegingen die wél vol te houden zijn, omdat ze passen bij waar je nu bent.

Niet alles hoeft in januari.
Je mag eerst landen.

 

Bronnen en inspiratie:

Save your new year resolutions until the spring weather arrivesThe Guardian

Waarom goede voornemens vaak mislukken en hoe je dit kunt veranderen

Dit is waarom je goede voornemens zo vaak mislukken (en dit is wat wel werkt)
4 jan. 2026